Software Design

😎 The Matrix 1

สรุปปม The Matrix ภาค 1 ในมุมของโลกของคอมพิวเตอร์

ดช.แมวน้ำ เชื่อว่าเหล่าคนที่เคยดู The Matrix จบทั้ง 3 ภาคแล้วน่าจะนั่น งง ในโรงหนังอยู่หลายจุดทีเดียว เพราะในหนังมันไม่ได้พูดตรงๆว่ามันคืออะไร และหลายๆจุดมันก็อธิบายเป็นศัพท์ในโลกคอมพิวเตอร์ ซึ่งในสมัยนั้น ดช.แมวน้ำ วัยละอ่อนก็ งง แดร๊กเช่นกัน จนกระทั้งทำงานในวงการนี้แล้วมานั่งดูพร้อมลูกๆ ก็ถึงบางอ้อในหลายๆจุด ดังนั้นรอบนี้ ดช.แมวน้ำจะมาคลายข้อสงสัย ในมุมที่กระป๋มเข้าใจให้ฟังกันขอรับ ... โปรดซื้อ Popcorn แดร๊กระหว่างอ่านได้เบย

ไม่ได้จะมาเล่าหนังเป็นฉากๆ แต่จะสรุปให้พอจำเนื้อเรื่องได้นะจ๊ะ

คำเตือน บทความนี้มีสปอยใครยังไม่เคยดูแนะนำให้ไปดูก่อนค่อยกลับมาอ่านต่อ โดย ดช.แมวน้ำ จะมาคลายข้อสงสัยของหนังเรื่อง The Matrix ทั้ง 3 ภาค ว่าสิ่งต่างๆที่เกิดขึ้นในหนังคืออะไรในโลกของวงการคอมพิวเตอร์นั่นเองครัช

🎉 เกริ่น

หนังเรื่องนี้จริงๆลึกโฮกๆ เพราะตัวหนังมันใช้หลัก 😇 พระพุทธศาสนา กับ 🔐Computer Security มาผสมผสานกันแบบโคตรลงตัว แล้วก็เพิ่มความ งง ด้วยโลกของ Matrix กับโลกของความจริง ดังนั้นตอนอธิบายแมวน้ำจะอธิบายมันทั้ง 3 มุมไปเลยละกัลล์

🔥 The Birth Of The One

เริ่มต้นภาคแรกเราจะรู้ว่ามีกลุ่มของ Morpheus (มอร์เฟียซ) กับ กลุ่มสายลับ เป็นศัตรูกัน และกำลังตามหาคนที่ชื่อว่า Neo (นีโอ) อยู่ ซึ่งกลุ่มสายลับเป็นฝ่ายชิงจับตัว Neo มาได้ก่อน เลยได้ฝัง แมลง ไว้ในพุงของ Neo เพื่อใช้แอบแกะรอยหาที่อยู่ของ Morpheus นั่น

🔐 แมลงติดตาม - ในโลกของคอมพิวเตอร์ก็คือ Spyware นั่นเอง โดยมันมีหน้าที่แอบดูข้อมูลของเหยื่อ เพื่อส่งข้อมูลความลับต่างๆกลับไปให้เจ้าของ เช่น รหัสบัตรเครดิต, GPS location และในโลกของคอมพิวเตอร์นั้นมีการดักจับข้อมูลหลากหลายช่องทางเลย แม้ว่าคอมเราจะไม่มี Spyware ก็ตาม เช่น Packet sniffer ที่สามารถแอบดูข้อมูลรหัสบัตรเครดิตเราได้ ดังนั้นก่อนใส่รหัสบัตรเครดิตให้ดูก่อนว่ามันเป็น HTTPS หรือเปล่านั่นเอง

ดังนั้นพวก Trinity เลยต้องเอาแมลงออกจากตัว Neo ก่อนที่จะพาไปหาตัว Morpheus นั่นเอง ซึ่งพอ Neo ได้เจอกับ Morpheus เลยทำให้รู้ความจริงว่า โลกที่เราเห็นอยู่นี้คือโลกจำลอง ซึ่งโลกจริงๆของเราโดนคอมพิวเตอร์ยึดไปแล้ว และพวกหุ่นยนต์ก็เอามนุษย์ไปนอนเป็นผักเพื่อใช้เป็นแหล่งพลังงานนั่นเอง โดยมนุษย์เหล่านั้นจะไม่รู้ตัวเพราะสมองถูกหลอกว่ากำลังใช้ชีวิตในโลกจำลอง ที่เรียกว่า The Matrix นั่นเอง

โดยทุกอย่างในโลก Matrix มันเป็นแค่การส่งกระแสไฟฟ้าไปหลอกสมอง เช่น กินเค๊กก็รู้สึกหวาน กินเนื้อมันก็ฉ่ำปากอร่อยดี ดังนั้น Morpheus เลยอธิบายว่า ถ้าเราเชื่ออย่างสุดใจ เราจะทำอะไรก็ได้โดยไม่มีข้อจำกัดเลย และถ้าเราเชื่อว่าเราโดนทำราย หรือ ตายในโลกของ Matrix มันก็จะส่งผลให้โลกจริงเกิดเรื่องพวกนั้นด้วย เพราะการเข้าไปในโลก Matrix คือการส่งจิตไปรับรู้

😇 ในมุมของพระพุทธศาสนา - โลกที่พวกเราอยู่ที่มีเหล่าลุงๆเป็นหัวหน้าห้องเนี่ยก็คือ The Matrix ประเภทนึง การที่เราเกิดมาก็คือการย้ายดวงจิตเข้ามาอยู่ในกายหยาบเท่านั้นเอง เมื่อตายก็แค่ย้ายจิตไปกายหยาบแบบอื่นวนเวียนไปไม่รู้จบ ซึ่งการที่เราจะหยุดวงเวียนการ เกิด-แก่-เจ็บ-ตาย ของเราได้นั่นคือการฝึกจิต เพราะจิตของเรามัน เกิด-ดับๆ หลายครั้งมากๆๆต่อวินาที และจิตสุดท้าย (จุติจิต) ตอนที่เราตายมันเป็นเรื่องอะไร เราก็จะไปเกิดในเรื่องนั้นๆ ดังนั้น พระพุทธเจ้าเลยให้เราฝึกทำสมาธิ เพราะมันทจะำให้เราเห็นจิตที่เกิด-ดับทั้งหมด และตอนที่จุติจิตเกิดขึ้น เราก็จะไม่คิดถึงอะไร ทำให้เราไม่กลับไปเกิดใหม่ หรือหลุดจากวัฏสงสารนั่นเอง (ดังนั้นในมุมของพุทธศาสนา การที่เราเข้าใจจิต เราจะได้ความสามารถที่คนอื่นทำไม่ได้มา แต่การที่เราจะไปถึงจุดนั้น เราก็แทบจะหรือไม่มีกิเลสแล้ว ดังนั้นต่อให้ได้มาเขาก็จะไม่เอามาอวดอ้างกันนั่นเอง)

เกร็ดความรู้ - ไหนๆก็พูดถึงเรื่องพุทธศาสนาละ อยากให้รู้ไว้ว่า ที่สุดแห่งการทำบุญคือการนั่งสมาธิ และต่อให้คุณจะบริจาคเงินข้าวของหมดเป็น พันๆล้าน ช่วยคนจนได้ทั้งโลก ก็ไม่เท่ากับการนั่งสมาธิจนเห็นจิตเด้อพี่น้อง ซึ่งพระพุทธเจ้าก็สอนเป็นเรื่องแรกๆเลยด้วย แต่ในประเทศไทยไปเอาของศาสนาพราหมณ์มาผสมจนมั่วไปหมด แล้วดันไปทำกลับด้านที่พระพุทธเจ้าสอนในบางเรื่องเสียด้วย

ต่อมา Morpheus ก็อธิบายว่า การที่เคยออกจาก Matrix ไปแล้วจะกลับเข้ามาใหม่เหมือนเดิมไม่ได้ เพราะเราไม่ได้เข้าแบบถูกกฎที่ระบบมันตั้งไว้ ดังนั้นในโลกของ Matrix เลยมีกลุ่มสายลับไว้คอยไล่ล่ากำจัดเราออกจากระบบนั่นเอง

🔐 แอบเข้า Matrix - ในโลกของคอมพิวเตอร์ก็คือการ เจาะระบบ หรือ Hacking นั่นเอง ซึ่งการที่ระบบถูกเจาะก็ย่อมไม่ใช่เรื่องดี ดังนั้นตัวระบบเองก็จะมีของหลายอย่างเอาไว้คอยป้องกันเหล่า Hacker และหนึ่งในการป้องกันก็คือ กลุ่มสายลับ หรือ Antivirus Software ซึ่งมีหน้าที่ไล่ล่าหาสิ่งแปลกปลอมในระบบที่มีพฤติกรรมแปลกๆนั่นเอง ดังนั้นเราจะเห็นว่า เวลาที่พวก Neo ทำอะไรแปลกๆจนกลายเป็นจุดสนใจ มันจะทำให้สายลับย้ายร่างไปหาคนบริเวณนั้น เพื่อตรวจสอบความผิดปรกติที่เกิดขึ้นนั่นเอง สำหรับคนที่สนใจอยากศึกษาเรื่อง 👶 Security Principles ก็สามารถกดที่ชื่อลิงค์สีฟ้าเพื่อไปอ่านได้เบยครัช

ถัดมา Morpheus ก็พา Neo ไปหา Oracle หรือ เทพพยากรณ์ (อันนี้ขอใช้ชื่อไทยนะรู้สึกขลังดี) เพื่อที่จะทำนายอนาคตให้ ซึ่ง Neo จะได้เจอกับเด็กพลังจิตที่กำลังงอช้อนอยู่ มาสอนความเป็นจริงว่า "ช้อนมันไม่มีอยู่จริง และสิ่งที่งอไม่ใช่ช้อนแต่เป็นตัวคุณต่างหากที่งอ"

😇 จิตปรุงแต่ง - พระพุทธศาสนาอธิบายทุกอย่างที่เกิดขึ้นนั้น เกิดจากจิตปรุงแต่งล้วนๆ เราชอบไม่ชอบอะไรล้วนเกิดจากการมโนของเราเอง แล้วเราก็คิดเองเออเองว่าเป็นอย่างนั้นอย่างโน้น ดังนั้นในโลกของ Matrix ถ้าเราเชื่อว่าช้อนมันงอไม่ได้ มันก็จะงอไม่ได้ แต่ถ้าเราปรุงแต่งความคิดใหม่ว่าช้อนสามารถงอได้เพียงแค่เราคิด มันก็จะสามารถงอได้ เพราะช้อนมันไม่มีตัวตนอยู่ตั้งแต่แรกแล้วในโลกของ Matrix เราแค่โดนมันหลอกให้ปรุงแต่ง แล้วเชื่อตามเท่านั้นเอง

แล้วเจ๊เทพพยากรณ์ก็บอกว่า เอ็งไม่ใช่ผู้ปลดปล่อย และต้องเลือกระหว่างชีวิตตัวเองกับชีวิตของ Morpheus ซึ่งจุดนี้แอบทิ้งปมไว้นิดหน่อย (อ่านต่ออีกนิสก็เฉลยละ)

หลังจากที่ดูดวงเสร็จ พวกสายลับก็บุกมาจับตัว Morpheus ไปได้ เพราะโดน Cypher ทรยศ

เกร็ดความรู้ - ชื่อตัวละครหลายคนในหนังเรื่องนี้มีความหมายแฝงหมดเลยนะ ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นเรื่อง Cryptography หรือพูดให้เข้าใจง่ายๆคือ เรื่องการซ่อนเร้นความลับสำคัญๆที่คอมพิวเตอร์ชอบใช้นั่นเอง เช่นเจ้าคนทรยศ Cypher ก็คือการเข้ารหัส/ถอดรหัสยังไงล่ะ (ยิ่งใน The Matrix ภาค 2 จะเจอเรื่องแบบเรียกได้ว่าทั้งเรื่องเลยก็ว่าได้)

หลังจากที่จับ Morpheus ไป สายลับที่ชื่อ Smith ก็พยายามล้วง รหัสลับ เพื่อที่จะเข้าไปจัดการระบบของมนุษย์ที่เหลือ และก็ได้บอกความจริงว่า โลก Matrix นี้ไม่ใช่เวอร์ชั่นแรก และได้พูดถึงวิวัฒนาการของ Matrix ตั้งแต่อดีตว่ามีข้อผิดพลาดยังไง ซึ่งหนึ่งในซอฟต์แวร์ที่ทำให้ Matrix สมบูรณ์ก็คือ ความไม่สมดุลและการตัดสินใจ เลยทำให้จุดนี้หนังแอบอธิบายไปในตัวว่า เทพพยากรณ์แท้จริงแล้วเป็นแค่ AI ตัวนึงเท่านั้นเอง และมันออกแบบมาให้ช่วยมนุษย์

🔐 รหัสลับ - ในโลกของซอฟต์แวร์ก็คือ Secret Key หรือ Private-Key นั่นเอง ซึ่งหัวหน้ายานแต่ละลำจะมีรหัสลับในการเชื่อมต่อกับระบบของใครของมัน โดยปรกติในวงการ Computer Security จะเชื่อว่าใครก็ตามที่รู้ Secret Key ระบบก็จะเชื่อว่าเป็นคนๆนั้นจริงๆ ดังนั้นถ้าสายลับ Smith รู้ Secret Key ก็จะสามารถเชื่อมต่อเข้าระบบของมนุษย์ได้เหมือนกับที่ Morpheus ทำ 100% นั่นเอง

แมวน้ำได้อธิบายเรื่องนี้ไว้เป็นนิทานสนุกๆลองไปอ่านเล่นได้จากลิงค์นี้เบย 👦 Security พื้นฐาน แล้วจะรู้ว่าแนวคิดในการป้องกันความลับขั้นพื้นฐานมีไยบ้าง (ไม่มีความรู้เรื่องคอมก็เข้าใจได้)

🌎 เบื้องหลังวิวัฒนาการของโลก Matrix - ในจุดนี้เป็นการบอกเป็นนัยๆว่าแท้จริงแล้วโลก Matrix ก็มี AI ที่คอยวิเคราะห์สิ่งต่างๆที่เกิดขึ้นในระบบว่า จะทำยังไงถึงจะหลอกมนุษย์ได้ดีขึ้น เช่น การทำให้โลกมันไม่สวยหรู ต้องมีการตัดสินใจ และการชั่งใจเป็นระยะๆ ซึ่งในโลกของคอมพิวเตอร์เราเรียกศาสตร์นี้ว่า Artificial Intelligence หรือ AI นั่นเอง ซึ่งมันจะทำให้คอมฉลาดขึ้นไปเรื่อยๆแบบไม่มีสิ้นสุด ซึ่งแม้แต่โจทย์ที่มนุษย์ยังหาคำตอบไม่ได้ AI ก็สามารถหาคำตอบออกมาได้ ด้วยการทำสิ่งที่เรียกว่า Unsupervised Learning งุยล่า แมวน้ำได้สรุปเรื่อง AI พื้นฐานไว้แล้วในบทความ 👶 AI พื้นฐาน โดยไม่มีความรู้อะไรเลยก็เข้าใจได้ ลองไปอ่านกันดูเด้อ

หลังจากที่ต่อยตีจนช่วย Morpheus กลับมาได้ สุดท้าย Neo ก็โดนสายลับ Smith แจกขนมจนตัวพรุน อิ่มแปร้นอนแน่นิ่งไปเลย

แต่ด้วยความน้ำเน่าของ Trinity มาบอกรักทำให้ Neo ฟื้นกลับมา แถมยังมีพลังหยุดกระสุน มองทุกอย่างเป็นข้อมูล และฆ่าสายลับ Smith ได้อีกด้วย และตอนจบก็บินขึ้นฟ้าโชว์ให้โลก Matrix รู้ว่า Superman มีตัวตนนะเว้ยเฮ้ยปิดท้าย เพื่อเป็นการจบของภาค 1 กำเหนิด The One นั่นเองครัช

😇 ตายแล้วฟื้น - ไม่รู้อีท่าไหน Neo ได้ตรัสรู้ในท่าตายแล้วว่า ทุกอย่างในโลก Matrix ก็คือของสมมุติ มันเป็นแค่การปรุงแต่งของจิตไม่ใช่ความจริง ดังนั้นถ้าหยุดจิตที่คิดว่าตายได้ เขาก็จะไม่ตาย เลยทำให้ Neo ฟื้นขึ้นมาไปไล่ทวงหมาต่อได้ (ถ้า Neo เป็นคนไทยน่าจะมีศาลเจ้าพ่อ และถูกเอาแป้งไล่ขูดทั้งตัวเป็นแน่แท้)

🖥️ มองทุกอย่างเป็นข้อมูล + พลังต่างๆของ Neo มาจากไหน? - อย่างที่เคยบอกไปว่าทุกอย่างใน Matrix มันก็เป็นแค่กระแสไฟฟ้าที่ส่งผ่านสมอง ซึ่งโลก Matrix นั้นโดนสร้างขึ้นจากระบบของคอมพิวเตอร์ ดังนั้นข้อมูลทุกอย่างก็คือ Code และเมื่อ Neo ตรัสรู้มีดวงตาเห็นธรรม มองเห็นความจริง ก็จะพบว่าสิ่งต่างๆก็แค่ Code เท่านั้น เราจะบิดเบือนแก้ไขมันยังไงก็ได้นั่นเอง (เดี๋ยวจุดนี้จะพีคมากในตอนจบของภาค 2)

💖 สรุปภาค 1

🌎 Neo จริงๆคืออะไร ? - หลายคนอาจจะประหลาดใจเมื่อได้เห็นคำตอบว่า Neo คือมนุษย์ที่ถูกครอบงำโดยโปรแกรมตัวนึงอีกที เพราะ

  • ตอนที่สายลับ Smith บอกว่าโลก Matrix มันวิวัฒนาการได้ หรือพูดเป็นนัยว่ามันมี AI ที่คอยเรียนรู้อยู่ ซึ่งในโลก AI จริงๆนั้นมันก็มีขีดจำกัดเหมือนกัน เพราะถ้ามันไม่เคยเห็นของใหม่ๆ มันก็จะวิวัฒนาการตัวเองต่อไม่ได้ ดังนั้นมันเลยต้องมี โปรแกรมอีกชุดที่คอยสุ่มมนุษย์เพื่อปลูกฝังแนวคิดบางอย่างลงไป และสุดท้ายมนุษย์คนนี้ก็จะทำสิ่งแปลกๆที่แตกต่างจากชาวบ้าน เพื่อให้ AI มันได้ศึกษาและปรับตัวเป็นรุ่นถัดไปที่เก่งขึ้นนั่นเอง

  • ตอนที่ Neo ออกจากโลก Matrix ใหม่ๆนั้น Morpheus ได้เคยเล่าให้ฟังว่า Neo จะเป็นผู้ปลดปล่อย หรือที่เรียกกันว่า The One นั่นเอง ซึ่งพลังของเขาคือการเปลี่ยนแปลงของทุกอย่างที่อยู่ในโลก Matrix ได้ ซึ่งตอนจบ Neo ก็มีพลังแบบเดียวกัน แต่ในแง่ของซอฟต์แวร์จริงๆ เราจะไม่สามารถแก้ Code ได้ถ้าเราไม่มีสิทธิ์ (Authorization) แต่เพราะ Neo คือคนที่ถูกโปรแกรมพิเศษนี้มอบสิทธิ์ให้ เขาเลยสามารถแก้ไข Code ที่เห็นได้นั่นเอง

  • ในภาคนี้หนังแอบเฉลยว่าจริงๆ Neo คืออะไรไว้แค่ 2 ประเด็น ซึ่งในภาค 2 จะเป็นการเฉลยปมที่ใหญ่ที่สุดของ Neo เมื่อเขาไปพบกับ Architect นั่นเอง

😇 ในแง่ของพระพุทธศาสนา - Neo ยังไม่ใช่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพราะ Neo แค่บรรลุเห็นธรรมอยู่คนเดียว ไม่ได้มีความสามารถในการสอนให้คนอื่นบรรลุแบบตัวเองได้ หรือจะบอกว่าเป็น พระปัจเจกพุทธเจ้า ก็ได้ (ในภาค 2 สายลับ Smith จะบอกว่า Neo ปลดปล่อยตัวเขา ทำให้เขาเป็นเหมือน Neo แต่จริงๆแล้วเดี๋ยวไปเฉลยกันในวิเคราะห์ The Matrix ภาค 2 ละกัน)

Neo กับหมาที่หายไป

ก็น่าจะพอคลายความ งง กันไปได้หลายจุดแล้วนะว่ามันเป็นมายังไง และ มีเรื่องของวงการคอมพิวเตอร์อะไรบ้างที่น่าสนใจ ซึ่ง ดช.แมวน้ำ เชื่อว่าหลายคนที่เคยดูภาค 2 ที่เจอประตูหลายๆบาน เจอกับลุง Architect และเหล่าฝูงสายลับ Smith แท้จริงแล้วคืออะไรเป็นแน่แท้ ดังนั้นจงอย่ารอช้ากดติดตามได้ที่เพจ Facebook Mr.Saladpuk โลด ส่วนเนื้อเรื่องภาค 2 สามารถอ่านได้จากลิงค์นี้ครัช 😎 The Matrix 2

คำเตือน (ทำไมมาเตือนตอนจบฟระ?) ทั้งหมดที่แมวน้ำสรุปมา เป็นสิ่งที่แมวน้ำวิเคราะห์เอาเองล้วนๆ (บางที่ก็แอบไปอ่านบอร์ดฝรั่งมา) ดังนั้นถ้าผิดพลาดหรืออยากเสริม อยากด่า อะไรก็เข้าไปเขียนคอมเมนต์เอา

คำเตือน เพจ Saladpuk เป็นเพจสอนเรื่องการพัฒนาซอฟต์แวร์ล้วนๆ ไม่ได้มาวิเคราะห์หนังอะไรทั้งสิ้น ดังนั้นรบกวนอย่ากดติดตามเพื่อมาขอให้วิเคราะห์หนังเรื่องอื่นนะ (หนังญี่ปุ่นบางรหัสอาจจะพอวิเคราะห์ได้ 😁 )